Platform over beton en staal in de bouw
De betonsector is goed in repareren, maar minder bedreven in regisseren. Dat zegt Anthony van den Hondel, directeur van Cathodic Protection Supplies. Volgens hem loopt het onderhoud van betonconstructies te vaak achter de schade aan. Kathodische bescherming (KB) kan daarin een sleutelrol spelen, mits goed begrepen en strategisch ingezet.
Betononderhoud wordt vaak als iets vanzelfsprekends gezien. En door die aanpak gaat het vaak mis. “Beton kun je niet ‘gewoon’ onderhouden”, begint Van den Hondel. “Toch zie ik nog veel routine: vaste rondes uit het MJOP volgen of pas ingrijpen als schade zichtbaar wordt. Beide aanpakken zijn riskant, want wapeningscorrosie begint onzichtbaar. Als het aan de buitenkant te zien is, ben je meestal al te laat. Tegelijkertijd wordt soms ook te vroeg ingegrepen, simpelweg omdat het plan dat zegt. Dat kost geld zonder dat het technisch nodig is.”
Timing is dus alles bij betononderhoud. “Daarom pleit ik voor toestandsgestuurd onderhoud”, aldus Van den Hondel. “Dat betekent concreet eerst meten en onderzoeken, dan pas beslissen. Beton leent zich daar uitstekend voor. Je kunt de staat van een constructie vrij goed bepalen en op basis daarvan scenario’s vergelijken: wat gebeurt er als ik nu niets doe? Of als ik verschillende maatregelen inzet? Dan heb je het niet alleen over techniek, maar ook over hinder voor de gebruikers, uitvoerbaarheid en kosten over de levensduur. KB kan daarin een rol spelen. Het is geen oplossing voor alles en zeker geen standaardmaatregel, maar het is wel een van de weinige technieken die het corrosieproces daadwerkelijk stopt. Dat maakt het interessant vanuit assetmanagement. De vraag zou dus niet moeten zijn wat KB kost, maar wat het doet met de totale onderhoudslast in de komende decennia.”
Van den Hondel onderscheidt in de praktijk van betononderhoud een aantal hardnekkige denkfouten. “De eerste is dat assetmanagement en onderhoud los van elkaar worden gezien. Assetmanagement zonder onderhoud is niet meer dan loze woorden op papier. Onderhoud zonder assetmanagement is doelloos. Levensduurverlengend denken betekent maatregelen afwegen op risicoverlaging, restlevensduur, hinder, uitvoerbaarheid en Total Cost of Ownership. Wie serieus aan levensduurverlenging wil doen, moet maatregelen afwegen op risicoreductie en effect in de tijd. Daar past KB vaak goed in, juist omdat het het belangrijkste schadeproces stopt.”
Een andere denkfout is het geloof in één standaardoplossing. “Zonder diagnose kun je geen goede strategie bepalen. Soms is een maatregel te zwaar, soms te licht. Een brug helemaal in KB zetten is ook niet zonder meer zinvol. Het gaat erom wat nodig is. Het niet maken van scenario-afwegingen is eigenlijk een gemiste kans. Dat brengt mij bij de derde denkfout: monitoring zien als zwakte of ‘gedoe’. KB is een actief systeem, dus ja, je moet meten. Maar dat is juist de kracht. Het is zo ongeveer de enige techniek waarbij je objectief kunt aantonen wat er speelt en hoe dat zich in de tijd ontwikkelt. Die data maakt de constructie een informatiebron en helpt om onderhoud planbaar te maken.”
Daarmee maakt hij meteen een bruggetje naar denkfout vier. Van den Hondel: “Veel beheerders wachten liever op het volgende onderhoudsmoment, maar vaste MJOP-rondes zijn vaak te grof. Dan krijg je situaties waarin een constructie vier weken dicht zou gaan en het er veertien worden. Dat is geen pech, maar het gevolg van te weinig kennis vooraf. Onderhoud wordt dan iets wat je overkomt, terwijl je het juist kunt sturen.” Maar een nog grotere denkfout is nummer vijf: onzekerheid vertalen naar niets doen, terwijl de corrosie ondertussen gewoon doorgaat. “Onzekerheid zou juist moeten leiden tot extra onderzoek of tijdelijke beheersmaatregelen. Niets doen is zelden neutraal; het maakt de uiteindelijke ingreep bijna altijd duurder.”
“In de betonsector zou een andere manier van denken de boventoon moeten voeren”, besluit Van den Hondel. “Minder repareren wat kapot gaat, meer regie nemen over wat je doet en wanneer je het doet. Slim behouden begint met diagnose en een juiste timing. En dan kan KB een heel waardevol instrument zijn, mits je het inzet vanuit strategie, niet vanuit routine.”
