[00:05] Van Dijk Beton en zwaar prefab beton
Roel van Gils: Welkom bij weer een nieuwe aflevering van Beton en Staalbouw, de podcast. Vandaag bij ons te gast Henk Schaap van Van Dijk Beton. Een familiebedrijf dat inmiddels door de derde generatie wordt geleid en zich heeft ontwikkeld tot een specialist in zwaar prefab beton. Welkom Henk.
Henk Schaap: Dankjewel.
Roel van Gils: Misschien kun je jezelf eerst even voorstellen.
Henk Schaap: Ja, nou, ik ben Henk Schaap, inmiddels 58 jaar. Ooit in de afvalindustrie begonnen, gefocust op het terugwinnen van grondstoffen uit afvalbewerkingsactiviteiten. Vanuit afval kwam ik in de cementindustrie terecht. Die hebben namelijk veel brandstof nodig en pas je dan alternatieve brandstoffen toe, dan kun je CO2 besparen. Ja, en vanuit de cementindustrie uiteindelijk de betonindustrie ingerold en sinds 2006 in directiefuncties bij een aantal betonbedrijven.
[00:56] Sinds 2024 bij Van Dijk Beton
Roel van Gils: Ja, en sinds hoe lang nu bij Van Dijk?
Henk Schaap: Bij Van Dijk Beton sinds twee jaar, sinds juni 2024 ingestapt. Dat was op het moment dat de derde generatie inderdaad het management overnam. Ondersteuning nodig voor het commercieel management. En daarnaast de derde generatie met beperkte ervaring in management. Dus die leid je een beetje. Ja, ik mocht hem gaan coachen. Paul van Dam is dat. En dat heeft vooral de focus gehad in het eerste jaar, inderdaad.
Roel van Gils: Ja, oké, mooi. Nogmaals welkom.
Henk Schaap: Ja, dankjewel.
[01:27] Van Dijk Beton en De Lek Beton
Roel van Gils: Van Dijk Beton, familiebedrijf, gaf je al aan inderdaad. Kun je kort samenvatten: wie of wat is Van Dijk Beton?
Henk Schaap: Ja, zeker. Van Dijk Beton is onderdeel van de familie Van Dam. Familie Van Dam heeft een tweetal bedrijven. Dat heet De Lek Beton. Dat komt van de positie waar het bedrijf gevestigd is, namelijk naast de Lek. En naast het mortelbedrijf staat het prefab betonbedrijf Van Dijk Beton. En dan zie je dat vanuit de mortelproductie ongeveer 90% van de mortel die geproduceerd wordt de omgeving in gaat, naar allerlei aannemers en allerlei bouwprojecten. En daarnaast gaat ongeveer 10% onze fabriek in, waar wij er weer prefab elementen van maken, zodat je met geprefabriceerde producten gaat assembleren op de bouwplaats.
Roel van Gils: Ja, dus jullie versterken elkaar in die zin, of de bedrijven versterken elkaar. Jullie maken gebruik van elkaar.
Henk Schaap: Ja, het is een stukje van de keten.
[02:21] Korte lijnen binnen een familiebedrijf
Roel van Gils: Ja, oké. En wat maakt een familiebedrijf nu anders dan een ander bedrijf?
Henk Schaap: Wat heel leuk is om te merken in familiebedrijven – hiervoor inderdaad bij internationals gewerkt – een familiebedrijf, zie je dat er veel kortere lijnen zijn en veel snellere beslisprocessen zijn. In het najaar van 2024 had ik iets waarvan ik dacht: daar moet ik wel een investering voor doen. En dat was een investering van ongeveer een ton. En dan denk ik: hoe krijg je dat voor elkaar? Want bij de vorige werkgevers moest je daar hele rapporten voor schrijven en hele processen voor lopen. Ja, en hier doe je in twee weken tijd een overleg en even een aantal financiële analyses maken. En drie maanden later is de investering gedaan en ben je aan het produceren. Ja, dus het gaat allemaal veel sneller. Ondernemerschap, waar sneller geschakeld wordt op kansen die er zijn.
[03:19] Standaardproducten en ondergrondse afvalinzameling
Roel van Gils: Ja, klinkt goed. En als mensen Van Dijk Beton niet kennen, waar kunnen ze jullie producten dan tegenkomen?
Henk Schaap: Ja, dat is leuk. We hebben een scala aan producten. Enerzijds maken we wat standaardartikelen en daarnaast doen we veel projectwerk. Als ik begin bij de standaardartikelen, als de consument dit verhaal hoort: wij maken de betonbakken voor de ondergrondse afvalinzameling.
Roel van Gils: Toch weer een stukje afval.
Henk Schaap: Een stukje afval inderdaad, ja, absoluut. Maar dus rond de winkelcentra waar allemaal die grote bakken staan, ja, in de grond zit het systeem. En die zit in een betonbak. En die maken wij. En dan maken we er tussen de 1.200 en 1.500 per jaar van.
Roel van Gils: En hoe groot zijn die bakken?
Henk Schaap: Die bakken zijn ongeveer 180 bij 180 in dimensie. En dan 2,5 tot 4,5 meter diep.
Roel van Gils: Oké, ja, serieus.
Henk Schaap: Er zijn een aantal formaten.
Roel van Gils: Ja, oké. Dus dat zijn de afvalbakken?
Henk Schaap: Dat zijn afvalbakken. Voor de consument ook wel een herkenbaar product. We maken veel straatmeubilair. Dat zijn van die betonnen bankjes, al dan niet ook nog weer afgewerkt met van die houten planken die erop zitten. Nou, mensen kennen ze wel van de schoolpleinen, van de stadspleinen. Nou, dat zijn vooral de standaardproducten die we maken. We maken ook keerwanden die veel toegepast worden in de groensector, richting een afscheiding naar het water of een stuk grondkering, om dat op te lossen. Nou, die maken we in diverse maten.
[04:49] VDC-poeren voor snelwegen
Henk Schaap: Het veel grotere werk. Wij maken bijvoorbeeld de funderingselementen voor de snelweg. Op de snelweg zie je van die hele grote portalen waar al die matrixborden op zitten en al die borden waar je naartoe moet rijden, et cetera.
Roel van Gils: Bewegwijzering, ja.
Henk Schaap: Maar dat moet wel ergens op gefundeerd worden. Nou, dat noemen ze bij Rijkswaterstaat zogenaamde VDC-poeren – verkeersdraagconstructie. En die moeten soms overspanningen tot 90 meter opvangen. Dus dan kun je je voorstellen dat dat hele zware elementen moeten zijn met zware verbindingen. Die mogen wij maken. Op dit moment zijn de A2 en de A27 ellendig qua verkeer.
Roel van Gils: Maar dat heeft een reden.
Henk Schaap: En dat heeft een reden. En ik zeg af en toe: ik mag niet klagen. Want een deel van onze producten gaat daar naartoe. Want daar zijn ze mee aan het herstellen. En daar zijn dus ook inderdaad weer veel van dat soort funderingselementen nodig.
Roel van Gils: Ja, worden die dan vervangen? Want er staan natuurlijk al portalen.
Henk Schaap: Een deel wordt vervangen. Dan heeft het vaak te maken met dat er een wat lichter funderingselement onder zit. En er is ook veel nieuw. Een bekend stuk weg is Het Vonderen–Kerensheide in Limburg.
Roel van Gils: Die zijn ze nu aan het verbreden.
Henk Schaap: Die zijn ze nu aan het verbreden. Nou, daar gaan heel veel nieuwe poeren naartoe. Ja, en dat geldt hetzelfde voor de A15 bij Arnhem. Ook daar komt een nieuw stuk snelweg. Heeft heel lang geduurd door allerlei vergunningsperikelen. Maar eindelijk is de kogel door de kerk. Ja, ook daar gaan de komende jaren heel veel van dit soort funderingselementen naartoe.
Roel van Gils: Oké, nou, de VDC-poeren.
[06:22] Geluidschermen en voorzetwanden
Henk Schaap: Rond diezelfde sector, in die civiele sector, leveren we ook regelmatig geluidschermen of plinten waar geluidschermen weer op staan. Of we noemen dat dan poeren, maar zijn eigenlijk een soort fundatie-elementjes waar die geluidschermen weer op staan. We maken voorzetwanden die je om de viaducten wel ziet staan. Er zit soms een vogelpatroon in.
Roel van Gils: Al die patronen, het zijn allemaal zichtelementen dan in die zin?
Henk Schaap: Allemaal zichtelementen. Nou, daar kunnen wij dan weer allerlei patronen in maken door dat in de fabriek op die manier voor te bereiden.
Roel van Gils: Ja, dus dan heb je verschillende mallen.
Henk Schaap: Ja, je hebt een basismal en daarin komt dan weer een patroon te liggen. En daar stort je het beton op. En zo krijg je dus inderdaad een patroon in het beton zitten.
Roel van Gils: Uiteraard. Ja, want er waren ook geluidschermen met cannelures, geloof ik.
Henk Schaap: Ja, ja. Cannelures is een heel mooi woord inderdaad. Voor mij was het ook voor het eerst toen ik bij Van Dijk Beton kwam. Dat is een soort lamellenstructuur, van die strepen die erin zitten. Ja, dat noemen ze dan in onze wereld de cannelures. Nou, ook dat soort elementen maken we.
[07:32] Groots in groot prefab
Roel van Gils: Ja, want jullie hebben de slogan ‘Groots in groot prefab’. Ja. Wat bedoel je daar precies mee?
Henk Schaap: Nou, wat je ziet is dat wij dus, daar onderscheiden wij ons ook best wel in de betonwereld, wij kunnen tot 40 tons elementen heel goed vervaardigen. Voor die portalen, ja, daar zitten zogenaamde ankers op, want daar moet weer staal op komen te zitten. Dat moet allemaal heel precies in dat beton verwerkt worden. Dus daar hebben we wat hulpmiddelen voor nodig. En dat maakt wel dat wij goed zijn om dat op een goede manier te doen. We praten over een afwijking van 3 millimeter. Nou, bedenk dat maar eens in de betonwereld, waar je met kiezel en zand hebt waarin je zo’n anker moet inzetten. Daar heb je het echt wel voor nodig om dat op een hele goede manier te verwerken.
Roel van Gils: En wat is het geheim dan daarachter?
Henk Schaap: Mensen is echt wel een keyword bij ons in de organisatie. We hebben bijvoorbeeld één iemand lopen die komt uit Ierland. Zo grappig. Martin. De achternaam hoeft eventjes niet. Maar Martin loopt bij ons. Die loopt echt al jaren bij ons. En dat is gewoon dé vakman in het produceren van dit soort fundatie-elementen.
Roel van Gils: Oké.
Henk Schaap: De volgende stap is dus: nu we weer heel veel projecten hebben waar ze in voorkomen, is hij drie mensen aan het opleiden. Die ook weten: waar moet je op letten? Waar moet die doorsteek komen?
Roel van Gils: Ja, dus het is echt vakwerk in die zin?
Henk Schaap: Het is echt vakwerk inderdaad. Ja, het is niet maar eventjes: doe ik even achter op mijn erf, maak ik dat wel eventjes.
[09:09] Personeel in de betonindustrie
Roel van Gils: Nee. En hoe zit het met personeel? Gaat dat goed? Of zijn er nog vacatures?
Henk Schaap: Grote, grote uitdaging. Ja, toch? In de betonindustrie is het echt een hele grote uitdaging. We werken, wat mij betreft, met te veel uitzendkrachten in onze organisatie, maar we ontkomen er bijna niet aan. Je ziet dat het ook heel veel nationaliteiten zijn. We hebben wel acht nationaliteiten lopen in de fabriek. Dus qua communicatie is dat ook heel lastig. Aan de andere kant, het zijn vaak wel de vakmensen die het vak nog steeds verstaan en het vak ook willen uitvoeren. Dat is een belangrijk element. Dus we zijn wel zuinig op ze. Maar ik zou liever wat meer in het bedrijf zelf krijgen, gewoon vast in dienst. En dat heeft alles weer te maken met: uiteindelijk wil je meer binding met je mensen hebben. En uitzendkrachten, dat is allemaal niet zo makkelijk.
Roel van Gils: Dus jullie zijn op zoek naar nog meer Martins.
Henk Schaap: Eigenlijk zeker weten.
[10:07] Prefab beton in de energietransitie
Roel van Gils: Je noemde net standaardproducten, projectmatig werken. Ik begreep dat jullie in de energietransitie ook aardig voet aan de grond hebben. Kun je daar iets over vertellen?
Henk Schaap: Ja, eigenlijk dat ‘groots in groot prefab’ komt daar ook meteen weer naar boven. We weten allemaal dat TenneT een mega-uitdaging heeft om te zorgen dat er voldoende energie getransporteerd kan worden door Nederland. Op stations staan heel veel masten. Dat kennen jullie ook allemaal wel. En die masten staan ook weer op funderingselementen. En ook daar maken we grote fundatie-elementen voor. TenneT is ook nog iemand die komt met nog strengere eisen over de afwijking die je mag hebben. Die praat gewoon over 1 millimeter maattolerantie.
Roel van Gils: O.
Henk Schaap: Ook weer een mega-opgave om dat te doen. Daar proberen we allerlei hulpmiddelen voor te ontwikkelen, zodat dat ook wel kan. En op diezelfde energiestations is er nog meer prefab nodig. Want enerzijds zijn er masten die naar boven moeten. Maar er zit ook heel veel kabelwerk aan. Dus daarvoor maken wij ook de prefab kabelgoten. We hebben echt al kilometers kabelgoten in Nederland geleverd.
[11:13] Scherfwanden en transformatorstations
Henk Schaap: Op die stations heb je ook de zogenaamde transformatorstations. Waarbij het met 380 kV binnenkomt en naar beneden getransformeerd moet worden naar 150 kV of naar 50 kV. Dus dan bouwen ze eigenlijk een soort bunkerwanden rond die transformatoren en dat heet dan in de vakterm een scherfwand.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: En die scherfwanden, die produceren wij ook. En ook daar geldt weer: grote elementen.
Roel van Gils: Hoe ziet dat dan uit? Hoe dik zijn die bijvoorbeeld?
Henk Schaap: We zijn nu bezig met het project in Simonshaven. Ja, dan maken we elementen die 12 meter hoog, 2,5 meter breed, 50 centimeter dik zijn. Ja, dat betekent een gewicht van 35 ton.
Roel van Gils: Ja, dat zijn aardige. En die gaan dus per element ook naar de bouwplaats.
Henk Schaap: Nou, en dat is wat ik al zei: groots in groot prefab. Ja, wij kunnen tot 40 ton in onze fabriek handelen. En dan op het tasveld heb je nog wat voorzieningen nodig, zoals een kantelwagen. Je moet het met een kraan kunnen handelen. Je transporteur moet het ook weer kunnen vervoeren. En op de bouwplaats moet het ook weer gehandeld worden.
Roel van Gils: Ja, snap ik.
[12:22] Groei in de energiemarkt
Roel van Gils: En hoe is dat eigenlijk ontstaan, richting de energietransitie?
Henk Schaap: TenneT in Nederland, ja, die kennen ons met name ook van die grote elementen voor de snelwegen. Ja, die gaan op zoek van: zouden jullie dat ook kunnen maken? Past dat ook bij jullie? Nou, zo zijn de eerste projecten ontstaan. Ja, dat is eigenlijk een beetje begonnen met de zogenaamde scherfwanden. En van het een kwam het ander en inmiddels leveren we echt het hele pakket. Want wat ik eigenlijk nog niet genoemd heb: op die stations worden vaak ook weer gebouwen neergezet. MS-gebouwen waar allerlei installatiewerk weer in staat. Nou, daar heb je ook de industriële wanden voor nodig. En nou, ook die industriële wanden maken wij inmiddels. Nou, ik vertelde in het begin van het verhaal dat we een investering moesten doen. Dat was een van de investeringen die nodig was om mee te kunnen doen in dat project. Ja, en daarom zijn we in die markt nu ook gewoon breed beschikbaar om eigenlijk alles wat nodig is voor die projecten te kunnen leveren.
[13:26] Nieuwe toepassingen in de energiemarkt
Roel van Gils: En ondertussen komen er ook steeds meer nieuwe toepassingen bij, begreep ik. Want je had het over fundatie-elementen, klopt dat?
Henk Schaap: Je ziet dat in die energiemarkt, in de wat kleinere delen van de markt, er zijn weer allerlei batterijstations nodig. Ja, die moeten ook weer op fundatie-elementen staan. Nou, daar maken wij ook weer fundatie-elementen voor. Nou, we hebben sinds kort contact met een partij die levert hele energiesystemen aan particulieren, met name in het buitengebied, om helemaal off-grid te kunnen zijn. Die maken daar gebruik bijvoorbeeld van een ketel die gestookt wordt op houtkorrels en houtpellets. En wij gaan nu voor hem een heel mooi fundatie-element maken waar dan weer een silo in kan staan, waar die houtpellets in zitten en die de toevoer zijn naar die cv-ketel. Zo tref je elkaar. Doordat ze zien dat wij in die markt actief zijn, weten ze ons ook voor dat soort dingen te vinden en we daar ook prima aan mee kunnen doen en daar zelfs ook esthetisch nog wat aan toe kunnen voegen.
[14:17] Antraciet beton
Henk Schaap: We hebben het voor elkaar gekregen om een hele goede antraciete beton te krijgen. Kleur degradeert heel snel door de zon. We hebben inmiddels een techniek gevonden waarbij dat in ieder geval wat afgeremd is. Ook wij kunnen niet garanderen dat het altijd antraciet blijft.
Roel van Gils: Maar wel voor een bepaalde tijd.
Henk Schaap: Wel voor een lange periode. En we moeten nu het project blijven volgen om te kijken hoe lang het echt heel goed blijft. Maar dat we normaal gesproken na een half jaar, als het op je tasveld heeft gestaan, al lichtgrijs is geworden.
Roel van Gils: O, zo snel, ja.
Henk Schaap: Nou, we zien nu dat die echt gewoon mooi diepzwart nog blijft. Samen met een leverancier.
Roel van Gils: Oké, ja, ja, absoluut.
[15:08] Afvalwaterzuivering
Roel van Gils: En dan lever je ook nog producten voor afvalwaterzuiveringen, waterwinning.
Henk Schaap: Nou ja, we zijn lekker aan het groeien met beton. Ja, dat blijft. Dat is een mooie stap. Dan blijft ook van belang dat je voldoende markten hebt om voldoende spreiding te hebben in je business. En een van de markten die we herkenden, is de afvalwaterzuiveringsindustrie. Er moeten in de komende jaren ongeveer 200 nieuwe stations gebouwd worden of vervangen worden. En we hebben met een van de aannemers de stap gezet dat wij ook voor die waterzuiveringsstations gaan bouwen. Het leuke daarvan is, ook daar zijn weer heel veel putten nodig. Allemaal hele zware elementen, tot 70 ton zelfs. Dus die gaan we wel in twee delen maken. Maar nog steeds, ze hebben het sowieso ook gewoon niet te handelen. En dan moet je allemaal naar heel speciaal transport toe. Maar dat geeft ons wel de mogelijkheid om dus ook die techniek vanuit het grote prefab aan te bieden. Weer zijn de waterdichtheid van het beton en de constructie die daarbij hoort belangrijk. Maar ja, het afvalwater komt op een gegeven moment ergens binnen, moet door een aantal stappen heen in het systeem. Nou, daar heb je allerlei putten voor en dat moet je weer met elkaar gaan verbinden. Ja, daarnaast zijn er nog allerlei veldputten waar dan weer in verzameld wordt. Nou, ook die putten gaan we maken.
[16:25] Waterproductie
Henk Schaap: Ja, dus die stap zetten we. En daarnaast heb je afvalwaterzuivering, maar je hebt ook waterproductiebedrijven. Dus ook daar weer zo’n wat groter element. Ja, prefab geproduceerd met een aantal instortvoorzieningen. Nou ja, waarvan ik zeg: dat kunnen we als Van Dijk Beton gewoon heel goed.
Roel van Gils: Ja, en dat soort dingen pak je dus samen ook met die partijen allemaal op. Ja, want ik begrijp, samenwerking en partnerschap is bij jullie echt wel, staat bovenaan.
[16:58] Samenwerking en partnerschap
Henk Schaap: Ja, ja. In de basis zeg je dat heel goed. Wij denken dat je vanuit echte samenwerking, echt partnership, dat je van daaruit ook echt stappen kunt zetten met elkaar. One-shot succes hebben. Maar het is veel belangrijker dat je op lange termijn met elkaar stappen kunt zetten. Dat helpt ook om in de standaardisatie van je producten stappen te zetten. En uiteindelijk zie je dat dat met elkaar altijd gaat opleveren. Ik moet zeggen, inmiddels zo’n 35 jaar actief. Voor mij is dat echt een keyword. Doe het samen, dan kom je echt verder. We kennen het spreekwoord.
Roel van Gils: Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Dus klanten kunnen echt voor alle specialistische vraagstukken ook bij jullie terecht in die zin?
Henk Schaap: Als het maar groot is. Het mag ook kleiner zijn. Wij zijn daar gewoon goed in. We zijn goed in specialistisch werk. We hebben absoluut de vakmensen lopen. Dat betekent ook, mallenbouw is ook echt specialistisch werk. We hebben ook een hele goede band met een partner van ons.
Roel van Gils: Een toeleverancier eigenlijk.
Henk Schaap: Ja, maar die werkt in ons bedrijf. Dus wij hebben ruimte beschikbaar gesteld zodat we de mallen die we moeten maken, voor 80, 85% worden ze gewoon bij ons op het terrein gemaakt. Die mensen zijn officieel van onze partner. Maar beschouwen we gewoon als ons personeel. Want je bent gewoon continu samen aan het werken. Je wisselt ook uit.
Roel van Gils: Kennis, ideeën en noem maar op.
Henk Schaap: Kennis en ideeën werk je uit. Dus ook vanuit de productie zitten ze heel dicht op de mensen die de mallen maken. De mallen dicht op de productie. Zijn er vragen van: hoe denk je dat je dit gaat uitvoeren? Dan kun je ook meteen schakelen. En zit niet ergens 100 kilometer verderop je partij.
[18:41] Duurzaamheid en beton
Roel van Gils: Moeten we het ook nog even over een stukje duurzaamheid hebben, denk ik. Beton en duurzaamheid.
Henk Schaap: Ja, past goed bij elkaar.
Roel van Gils: Lange levensduur wel, sowieso natuurlijk.
Henk Schaap: Dat is en blijft natuurlijk ook die balans over hoe je naar het thema duurzaamheid kijkt. Veel discussies in de markt over, ook bij de overheid. Wij proberen daar in ieder geval onze invulling aan te geven. We doen het op een aantal manieren. Vanuit de basis: beton is gewoon een superduurzaam product in de zin van een hele lange levensduur. Kun je supergoed recyclen. Alle grondstoffen kun je ook terugbrengen in betonproducten. Maar er zijn meer dingen nodig. Cement, daar zit eigenlijk de CO2 in. De klinkerproductie van cement. Ik vertelde in het begin al: alternatieve brandstoffen om al een beetje CO2-besparing te realiseren. Maar de klinker waar cement van gemaakt wordt, daar zit de CO2-uitstoot.
[19:30] Alternatieve bindmiddelen
Henk Schaap: Ja, nou, dat kun je doen door zo min mogelijk portlandcement toe te passen. We passen minimaal 50% slakken al toe, hoogovenslak. Ja, daarnaast zijn we aan het kijken of we dat kunnen verhogen. We hebben nu wat proeven lopen waarbij we 70% slakken al toepassen. Ja, daarnaast kijken we naar de alternatieven die er zijn. Wat je op dit moment ook steeds meer hoort, is de gecalcineerde klei die toegepast wordt. Die passen wij inmiddels ook in een van onze producten toe. En dan zie je ook dat je daar ook weer een deel kunt vervangen. Ja, daarnaast hebben we ook nog zand- en grindvervangers. Maar daar kom ik dan zo even op. Maar door alternatieve bindmiddelen toe te passen, krijg je dus ook gewoon weer een lagere MKI-waarde, de milieukostenindicator, omdat je minder CO2-belasting hebt.
[20:32] Zand- en grindvervangers
Henk Schaap: Nou, en dan even terug naar je andere opmerking. Inderdaad, zand en grind. We hebben diverse projecten al waar we minimaal 20% grindvervangers toepassen. We hebben onvoldoende aanvoer van alternatieve grondstoffen om dat in al onze producten te doen. Want in principe zou dat in al onze mengsels kunnen. Ja, dat is in principe gewoon mogelijk. En daarnaast hebben we proeven lopen om met alternatief zand ook te werken. Om ook de winning van primair zand te verlagen.
Roel van Gils: En wat is dat dan, alternatief zand? Waar moet ik dan aan denken?
Henk Schaap: Ja, dan kun je denken aan assen uit allerlei processen die toegepast worden. Residuen ook nog weer uit de slakverwerking. Ja, dan krijg je die echte fijnfracties die er zijn.
Roel van Gils: Die je ook weer nodig hebt in je betonmortel. Maar naar de complete samenstelling dan eigenlijk in die zin, als het gaat om duurzaamheid.
[21:24] Balans in verduurzaming
Henk Schaap: Je probeert, ik zeg altijd: de systeemgrens moet je groot genoeg zetten van waar kun je uiteindelijk je winst halen. En als ik me alleen richt op één heel klein puntje, dan kan ik misschien daar een megawinst halen. Maar als dat effect heeft op de rest, dan werkt dat niet. Dus blijf kijken naar het totaal. Er zijn genoeg mogelijkheden, maar alles heeft zijn voor- en nadelen. Je moet continu naar die balans zoeken. Met geopolymeer zijn we wel actief. Daar maken we nu nog wat producten van. Maar wat zien we daar weer van? Dat de mal weer veel sneller degradeert. Dus moet je daarover nadenken: hoe ga ik dat weer met mijn mal doen? Je moet voorzieningen treffen, omdat je met chemicaliën werkt. Dus ook daar moet je weer mee oppassen. Zo moet je overal zorgen dat je de juiste keuzes maakt. En zoek naar een balans. Ik zeg altijd: dat zie je in de politiek veel. Er worden vaak hele absolute uitspraken gedaan. We doen nou geen absolute uitspraken. Zeg niet van: je moet alleen maar bouwen met hout bijvoorbeeld. Nee, je gaat gewoon herkennen dat je meerdere dingen tegelijk nodig hebt. Dat je naast elkaar de oplossingen moet gaan vinden.
Roel van Gils: Ja, voor elk project of elk product het juiste materiaal en het juiste materiaal.
Henk Schaap: Precies.
[22:29] MKI en de GROENBETON-TOOL
Roel van Gils: En jullie bieden een MKI-rekentool aan, klopt dat, op de website?
Henk Schaap: Ja, in het Betonhuis is de zogenaamde MKI-tool ontwikkeld, de GROENBETON-TOOL. Daarmee kun je dus de CO2-belasting van je producten doorrekenen en dat vertalen naar de zogenaamde MKI, de milieukostenindicator die daarbij hoort. We bieden dat gewoon actief aan. Er is een klant die wil hem bij ons bij elke offerte meekrijgen. Dan krijg je bij elke offerte meteen de berekening mee. Dan kan hij dat verwerken in zijn systeem weer, wat dat weer mag betekenen.
[23:05] Basaltwapening langs de A28
Roel van Gils: Ja. Innovatie zit hem ook in alternatieve wapening?
Henk Schaap: Henk Schaap: Ja, zeker. We hebben vorig jaar een heel mooi project uitgevoerd langs de A28 bij Harderwijk. Daar moest een geluidsscherm komen te staan. Dat kan, maar uiteindelijk, als je regulier wapeningsstaal gebruikt, heb je ook uiteindelijk een bepaalde dekking nodig, zodat de wapening op termijn niet gaat roesten. Toen zijn we samen met de partij die dat ging leveren in de markt gaan kijken naar de alternatieven. Dat is basaltwapening. Die hebben we daar in die schermen toegepast. En we hebben daar 900 elementen geleverd. En die elementen waren slechts 8 centimeter dik.
Roel van Gils: Zo.
Henk Schaap: En normaal gesproken gaat het naar 12 centimeter. Ja, zet je dat tegenover 10 centimeter, bespaar je dus gewoon 20% beton. Ja, nou, die basaltwapening is ook nog eens een keer veel lichter dan normaal wapeningsstaal. En de inschatting is dat we tussen 60 en 70% wapeningsstaal hebben bespaard, of wapening hebben bespaard. Ja, dus aan twee kanten bespaar je dan. Nou, dat is een element dat constructief niks hoeft te doen, maar moet wel heel blijven. Dus de treksterkte moet hij wel degelijk hebben.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: Dat kan basaltwapening heel erg goed.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: En daarmee hebben we dat mooi toegepast.
Roel van Gils: Nou, zijn indrukwekkende besparingen in die zin.
Henk Schaap: Ja, echt super gelukt.
[24:36] Glasvezelwapening op Schiphol
Henk Schaap: En zo’nzelfde ding hebben we gedaan met glasvezelwapening.
Roel van Gils: Oké, ook nog.
Henk Schaap: Ja, die hebben we ook nog. Er moesten op Schiphol brandwanden komen te staan. Die dienen als afscheiding op de stations waar de bussen, de elektrische bussen, geladen worden. Nou, om brandoverslag te voorkomen. Nou, daar hadden ze een detail bij verwerkt dat uiteindelijk nog maar slechts 3,5 centimeter breed was aan het eind van het element. Dat kan niet met normale wapening.
Roel van Gils: Nee.
Henk Schaap: Maar dat kan wel met glasvezelwapening.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: Nou, dus hebben we het uitgevoerd met glasvezelwapening. En het leuke ervan was dat dat ook één element was met cannelures.
Roel van Gils: Och, kijk eens.
Henk Schaap: Er kwamen een aantal dingen bij elkaar. En in die antraciet.
Roel van Gils: O, ook al.
Henk Schaap: Heel mooi, waar vier dingen bij elkaar kwamen.
Roel van Gils: Leuk. En die is al gerealiseerd?
Henk Schaap: Die staan er op zich al. Ja, zeker.
[25:22] Standaardisatie in de energiesector
Roel van Gils: Je haalde net even standaardisatie aan. Toch?
Henk Schaap: Het is zeker in de energiesector heel lastig. We proberen het wel wat af te zetten tegenover wat gebeurt bij Rijkswaterstaat. En dan zeg ik niet dat bij Rijkswaterstaat alles standaard is. We hebben het hiervoor in het gesprek al gehad over die fundatie-elementen, de VDC-poeren. Rijkswaterstaat heeft gezegd: ik wil een volgende standaardisatieslag zetten, een nieuwe standaard ontwikkelen. Dat lukt Rijkswaterstaat ook. En daar betrekken ze ons bij.
Roel van Gils: Dus eigenlijk de keten die je… Ja, die keten gewoon betrekken.
Henk Schaap: Ja, ja. Maar kijken we dan naar de energiesector, naar TenneT ook. Die wil heel graag standaardiseren, maar dat lukt nog best moeilijk. Want we hebben wel een aantal gestandaardiseerde producten, maar dat is nog heel beperkt. Wat we zien is dat er zoveel spelers bij betrokken zijn dat er toch elke keer nog wel weer andere keuzes gemaakt worden. Twee: de omstandigheden op de projecten zijn ook allemaal weer anders.
Roel van Gils: De locatie bedoel je?
Henk Schaap: Ja, de locatie. De locatie waar het station komt te staan, ja. Maar dan krijg je discussies over kabelgoten. Van: hoe moet de kabelgoot eruitzien? Nu kom ik net bij een partner van ons vandaan, hadden we gesprek over: moet je die kabelgoot nu ontwerpen op exact de hoeveelheid kabels die erdoor moeten, of moet je zeggen: nee, er moet minimaal zoveel kabel door kunnen?
[26:53] Verschillende kabelgoten
Henk Schaap: Ja, we hebben namelijk op dit moment echt twee projecten op de plank liggen. Die kabelgoten zien er exact hetzelfde uit, ja, alleen die ene is 2 centimeter breder.
Roel van Gils: Waarom dan?
Henk Schaap: Omdat er net wat meer kabel in ligt. Maar ja, als je nou eens was gaan standaardiseren en zeggen: nou, ik heb een aantal maten, dan kun je die stap wel zetten. Nou, dat blijkt best lastig te zijn.
Roel van Gils: Dan heb je ook nog deksel erop, deksel erin.
Henk Schaap: Nou, precies. Dan hebben we de discussie over deksels erop of in het element. Met voor- en nadelen die daar weer bij horen. Nou, de ene zweert erbij van: nee, het deksel moet in het element liggen. Nou, dat betekent wel dat het randje dat dan boven staat ook sterk genoeg moet zijn om niet af te breken op het moment dat eroverheen gereden of gelopen wordt. Anderen zeggen: nee, ik wil hem erop hebben liggen. Nou, dan wordt er volgens mij een opsluitband omheen gezet. Zeg maar wat beter is. En dan zeggen wij weleens tegen onze klant: doe je het deksel erin, dan wordt het beton iets meer. Want uiteindelijk moet die rand inderdaad sterk genoeg gemaakt worden. Maar ja, weegt dat nou wel of niet op tegen al die arbeid die erin moet, al die bewegingen die gemaakt moeten worden? Want deksel erop betekent de opsluitband eromheen zetten. Dus dat betekent ook weer een beetje beton.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: Weegt dat dan op tegen een beetje meer beton in dat element met deksel erin? Of niet? Nou, ga het maar eens uitrekenen, ga het maar eens bepalen. Nou, dan moet je een goede keuze proberen te maken met elkaar. Nou, dat proberen we elke keer in het gesprek gewoon op tafel te leggen. En uiteindelijk moet de aannemer het werk maken. Hij moet het doen in opdracht van TenneT.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: En dus die samenspraak proberen we te zoeken. Maar dat is een wat langere weg dan bij Rijkswaterstaat in dit geval. En mogelijk heeft Rijkswaterstaat dat al lang doorlopen in de afgelopen jaren.
Roel van Gils: Ja, heel lang.
Henk Schaap: Ja, precies.
[28:44] Prefab voor vliegvelden
Roel van Gils: Ja, oké. Ja, duidelijk wel. Ik denk dat je wel de breedte van je assortiment hebt benoemd. Zijn er nog andere zaken die momenteel actueel zijn bij jullie in de range?
Henk Schaap: Misschien dat het toch ook wel weer leuk van ons bedrijf is. We doen ook weer dingen op vliegvelden.
Roel van Gils: Oké.
Henk Schaap: Mensen kennen allemaal wel een afreminstallatie op een vliegdekschip. Maar wij maken ook mega-elementen. Dat noemen we dan de vliegtuigafreminstallatie. Daar maken wij ook betonnen elementen voor.
Roel van Gils: Serieus?
Henk Schaap: O ja. Eindhoven gaat volgend jaar op de schop. Daar moeten we ook weer dat soort elementen voor maken. Dus die gaan we weer maken. We hebben de mallen netjes opgeslagen liggen. We hebben diverse militaire vliegvelden al voorzien van die elementen.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: En daar gaan we nu Eindhoven doen. En daar maken we ook allemaal betonnen putjes waar die lampen in zitten, die iedereen wel kent.
Roel van Gils: Ja.
Henk Schaap: Dus daar moeten we straks 500, 600 van die putjes van gaan maken.
Roel van Gils: Zijn die wel standaard?
Henk Schaap: Die zijn wel standaard. Zes varianten, ja. Maar die zes varianten moet je dan in bepaalde hoeveelheden gaan produceren. Ja, ja, dus dat is leuk om te zien.
[29:49] De kracht van Van Dijk Beton
Roel van Gils: Ja, oké. Tot slot. Als je Van Dijk Beton in één zin of een paar regels zou mogen omschrijven, wat is dan jullie kracht?
Henk Schaap: Wat nou Van Dijk Beton is? Gewoon eigenlijk gewoon een heel mooi familiebedrijf met een hele mooie groep mensen, met echte vakmensen die voor de sector waarin we actief zijn gewoon een ontzettend goede partner kunnen zijn. En dat hopen we nog heel lang te doen. Zoveel waarde te zijn voor deze markt.
Roel van Gils: En ook voor de wat meer complexe maatschappelijke opgaven natuurlijk.
Henk Schaap: Absoluut, daar doen we graag in mee.
Roel van Gils: Kijk aan. Dankjewel, Henk.
Henk Schaap: Graag gedaan. Dankjewel.
