Op de voormalige CAT-site naast het station van Vilvoorde verrijst momenteel het nieuwe AZ Jan Portaels. Het ziekenhuis, dat naar verwachting in 2027 in gebruik wordt genomen, vormt een van de grootste zorgbouwprojecten van Vlaanderen. Het complex wordt ontworpen als een compact en flexibel ziekenhuis van circa 52.000 m2, met ruimte voor 300 bedden, moderne consultatiezones en uitgebreide faciliteiten voor daghospitalisatie. De nieuwe campus moet niet alleen tegemoetkomen aan de actuele zorgvraag, maar ook voldoende aanpasbaar zijn om toekomstige ontwikkelingen in de gezondheidszorg op te vangen.
De realisatie gebeurt door TM Cordeel Belgium, Groep Van Roey en Imtech, terwijl Bureau Bouwtechniek binnen het bouwteam instaat voor de uitvoerende architectuur. De architectuur van het gebouw is afkomstig van VK architects+engineers en het Nederlandse bureau Wiegerinck. Samen ontwikkelden zij een ontwerp waarin functionaliteit, duurzaamheid en een herkenbare architecturale uitstraling hand in hand gaan.
Een van de meest in het oog springende onderdelen van het project is de gevel. Deze wordt opgebouwd uit geprefabriceerde witte betonnen sandwichpanelen, die het ziekenhuis een lichte en eigentijdse uitstraling geven. De gevel is echter veel meer dan een esthetisch element. Achter het ontwerp schuilt een doorgedreven technisch traject waarin digitale engineering, prefabricatie en materiaalinnovatie samenkomen.

Volgens Bureau Bouwtechniek lag een belangrijke uitdaging in de vertaling van het architectonische ontwerp naar een technisch uitvoerbare realiteit. Als uitvoerend architect stond het bureau in voor de detaillering van het project en de coördinatie van de verschillende technische disciplines. Dankzij een doorgedreven BIM-aanpak werd het volledige gebouw digitaal uitgewerkt tot op detailniveau. Knelpunten tussen constructie, technieken en de complexe prefab sandwichgevel werden daardoor al vóór de productie opgelost. De BIM-modellen vormden zo een betrouwbare basis voor prefabricatie, logistiek en montage, wat de uitvoeringsrisico’s beperkte, tijdswinst opleverde en een hoge bouwkwaliteit ondersteunde.
De prefab sandwich gevelelementen werden geproduceerd door C-concrete, onderdeel van de Cordeel Group, maar ook leverancier van prefab beton voor externe partijen. Voor het project werden ongeveer 150 prefab sandwichpanelen ontwikkeld en geproduceerd. Opvallend daarbij is dat verschillende afwerkingsstructuren binnen één element worden gecombineerd. Zo bevat de gevel zowel gladde als gestraalde oppervlakken, wat zorgt voor een subtiel spel van texturen en lichtreflecties. Daarnaast werden de raamconstructies al volledig geïntegreerd tijdens het productieproces in de fabriek van C-concrete. Hierdoor konden de gevelelementen als complete bouwcomponenten op de werf worden aangeleverd en gemonteerd.
Deze verregaande prefabricatie levert belangrijke voordelen op. Niet alleen wordt de bouwtijd op de werf aanzienlijk verkort, ook de kwaliteit van de uitvoering neemt toe doordat productieomstandigheden beter gecontroleerd kunnen worden. Bovendien wordt de impact van weersomstandigheden op de planning beperkt. Voor grote utiliteitsprojecten zoals ziekenhuizen, waar strikte deadlines en hoge kwaliteitsvereisten gelden, vormt dit een belangrijke meerwaarde. Doordat de raampanelen inclusief beglazing reeds zijn ingebouwd alvorens zij op de werf worden geleverd, wordt de veiligheid op de werf aanzienlijk verhoogd.

Bij de productie van de gevelelementen werd gekozen voor Aalborg Portland D-Carb, een wit cement met een lagere CO2-uitstoot dan traditioneel wit cement. Volgens de betrokken partijen speelde duurzaamheid een belangrijke rol bij die keuze. Het materiaal biedt niet alleen de vereiste constructieve sterkte voor de prefab elementen, maar draagt ook bij aan de milieuambities van het project. Daarnaast zorgt de hoge witheidsgraad van het cement voor een verhoogde reflectie van zonlicht. Daardoor warmt de gevel minder snel op, wat een positieve invloed kan hebben op het thermisch comfort en de koelbehoefte van het gebouw.
De duurzame ambities van het ziekenhuis reiken overigens verder dan de gevel alleen. Het gebouw wordt volledig elektrisch uitgevoerd en maakt gebruik van onder meer een warmte-koudeopslag, zonnepanelen, warmterecuperatie en regenwaterrecuperatie. En ook de compactheid van het ontwerp draagt bij aan een lager energieverbruik. Tegelijk werd sterk ingezet op flexibiliteit, zodat afdelingen in de toekomst kunnen worden aangepast zonder ingrijpende structurele verbouwingen.
Het project toont hoe hedendaagse zorgbouw steeds vaker wordt benaderd als een geïntegreerde uitdaging waarbij architectuur, techniek, duurzaamheid en uitvoerbaarheid elkaar versterken. AZ Jan Portaels illustreert bovendien hoe prefab beton evolueert van een puur constructief bouwmateriaal naar een hoogwaardige totaaloplossing waarin esthetiek, prestaties en duurzaamheid samenkomen. Dankzij de nauwe samenwerking tussen architect, producent en aannemer ontstaat een ziekenhuis dat niet alleen klaar is voor de zorg van morgen, maar ook een referentie vormt voor de bouwsector van vandaag.