Platform over beton en staal in de bouw
Heien wordt nog steeds geassocieerd met het ritmische gedreun van heistellingen op een bouwplaats. Maar in de krappe binnenstad of nabij trillingsgevoelige natuur is dat geluid steeds vaker op zijn minst ongewenst óf niet toegestaan. Heibedrijf M. Kool uit Wilnis zag de bui jaren geleden al hangen en ontwikkelde de HPS®-paal: een holle voorgespannen paal die in de grond wordt geschroefd. “Het is de oerdegelijke kwaliteit van prefab voorgespannen beton, maar dan zonder de overlast”, stelt directeur Martin Kool.
In de Nederlandse polder is de ondergrond vaak een uitdaging. Slappe veenlagen en hoge grondwaterstanden maken in de grond gevormde palen kwetsbaar voor uitspoeling, terwijl traditioneel heien in bebouwd gebied simpelweg te veel hinder veroorzaakt. Martin Kool, die in 2007 het stokje van zijn vader overnam, besloot dat het anders moest. De oplossing bleek te liggen in een hybride vorm: de zekerheid van een in de fabriek gecontroleerde prefab paal, gecombineerd met een trillingsvrije schroeftechniek.
Meest opvallend aan de HPS-paal is dat hij hol is. Dit is geen toeval of enkel een besparing op beton; de holte is de spil in het installatieproces. Tijdens het boren wordt er een stalen aandrijfas door de paal gestoken die de boorkop onderop direct aandrijft. Hierdoor wordt de betonnen schacht zelf nauwelijks belast tijdens het indraaien. “Hiermee krijg je trillingsvrij en geluidsarm een paalfundering, zonder concessies te doen aan de kwaliteit die je met conventionele in de grond gevormde palen kunt krijgen”, legt Kool uit. “Omdat de paal vierkant is en ronddraait, ontstaat er ruimte die direct wordt gevuld met een injectiemengsel van grout. Dit zorgt voor een optimale aansluiting met de omliggende bodem en een gegarandeerd draagvermogen. Sinds afgelopen jaar is het systeem NCS7201_2025 NEN gecertificeerd.”
De markt heeft de innovatie inmiddels omarmd. Dat blijkt wel uit de diverse projecten waar de ‘stille paal’ wordt ingezet. In Amsterdam, tussen de dichtbebouwde Pieter de Hoochstraat en Hobbemakade, werden vorige zomer tweehonderd palen van ruim 22 meter lengte trillingsvrij de grond in gedraaid voor een nieuw lyceum. Een logistieke en technische legpuzzel die met traditioneel materieel ondenkbaar was geweest. Maar ook de stikstofproblematiek speelt het systeem in de kaart. Bij de bouw van een slibverwerkingsinstallatie in Ede, pal tegen de Veluwe aan, werd de methode gecombineerd met elektrisch materieel. Kool: “Zo konden we vlak bij de Veluwse natuur geluidsarm, trillingsvrij en binnen de uitstootnormen de aannemer vooruit helpen.”
Naast de reductie van omgevingshinder scoort de holle schroefpaal hoog op de duurzaamheidsladder. Door de holle vorm wordt er simpelweg minder beton gebruikt, wat direct de CO2-voetafdruk verkleint. Bovendien zijn de palen lichter, waardoor er meer stuks op één vrachtwagen passen. “Tel uit je winst”, zegt Kool nuchter. De techniek, die inmiddels door diverse licentiehouders wordt toegepast, bewijst dat innovatie in de funderingswereld niet altijd uit de computer hoeft te komen, maar vaak ontstaat door goed naar de praktijk te kijken. Met de HPS-paal heeft de funderingsmarkt een nieuwe troef in handen die de bouwsector helpt om ook op de meest lastige locaties gecertificeerd de grond in te gaan.
