Platform over beton en staal in de bouw
Op woensdag 11 februari jl. organiseerden Bouwen met Staal en InfoSteel in het LEF Future Center bij Rijkswaterstaat in Utrecht de uitreiking van de BeNeLux Steel Bridge Contest 2025. De vakjury, onder voorzitterschap van Gerhard Nijenhuis (ipv Delft), heeft de twee winnaars en een creativiteitsprijs geselecteerd uit in totaal 49 inzendingen en tien nominaties.
Winnaar Categorie Verkeers- en spoorbruggen: OA265: De brug over de sporen bij Bettembourg-Gare (LU) OA 265 ofwel Emile Hammerelbrug in Bettembourg-Gare (LU) won de prijs in de categorie Verkeersbruggen. Binnen deze categorie namen dertien projecten deel. Aan vijf van deze dertien inzendingen kende de jury een nominatie toe. Uit de nominaties werd OA 265 verkozen tot categoriewinnaar.
De Émile Hammerel-brug overspant de zeven sporen van het station van Bettembourg in het zuiden van Luxemburg en maakt de doorgang van de N13 mogelijk. Het oorspronkelijke bouwwerk, een gekromd brugtracé van voorgespannen beton met een lengte van 148 meter, rustte op twee landhoofden en vijf pijlers, waarvan er drie direct in het stationsgebied waren geplaatst. Na vergelijkende studies werd gekozen voor een reconstructie. Omdat de minimaal benodigde overspanning meer dan 75 meter bedroeg, werd gekozen voor een boogconstructie waarvan het brugdek moest aansluiten op de weg in een bocht van 52 meter, wat een uniek kenmerk opleverde. Het orthotrope ontwerp volledig in staal was een gevolg van de algehele optimalisatie van de doorlooptijd.
De jury motiveert haar beslissing: “De beperkte ruimte rondom het station van Bettembourg en de wens om minder steunpunten te gebruiken, heeft tot dit bijzondere ontwerp geleid. Het slopen van het betonnen wegdek en de plaatsing van de stalen boog vergde slechts vier weken van spoorstremming. De combinatie van één dragende boog met het gebogen verkeersdek is bijzonder geslaagd. Op deze wijze is een forse overspanning gerealiseerd en is de brug passend gemaakt in zijn omgeving. De relatief kleine bochtstraal van de brug maakt het mogelijk om de brug met één draagboog uit te voeren. De jury heeft veel waardering voor deze creatieve oplossing.”
Plaats: Bettembourg-Gare, Bettembourg (LU). Projectpartners: opdrachtgever: Administration des Ponts et Chaussées, Luxembourg (LU), ontwerper/architect: Lux Ouvrage d’Art, Niederkorn (LU), studiebureau (stabiliteit): Lux Ouvrage d’Art, Niederkorn (LU), controlebureau: SGI Luxembourg, Luxembourg (LU)/SECO, Diegem (BE), hoofdaannemer: Tralux, Leudelange (LU), staalbouwer: MBB (Metallic Bridges of Belgium), Ocquier (BE).
De genomineerden in deze categorie waren:
• ‘Gull Wing’-brug, Lowestoft (UK);
• Renovatie Haringvlietbrug, Numansdorp (NL);
• Renfrew Bridge over de Clyde, Renfrewshire (UK);
• Wegbrug over het Albertkanaal, Wijnegem (BE).
Winnaar Categorie Fiets- en voetgangersbruggen:
Passerelle aan spoorviaduct in Albi (FR)
De fiets- en voetgangersbrug Albi in de gelijknamige Franse stad zegeviert in de categorie Fiets- en voetgangersbruggen. Deze deelnamecategorie trok 36 inzendingen, waarvan vijf projecten van de jury een nominatie ontvingen.
Albi, een stad met een rijke geschiedenis, verkreeg in 2010 de status van UNESCO Werelderfgoed voor haar historische centrum. In dit kader werd het idee geboren om een fietser- en voetgangersbrug te creëren die als een uitkraging van een 19e-eeuws spoorviaduct zou fungeren. Het viaduct, dat nog steeds in gebruik is, is een volledig gemetselde structuur van opmerkelijke coherentie. De passerelle, volledig uit staal vervaardigd, is eraan bevestigd en interageert subtiel met de bestaande structuur.
De jury motiveert haar beslissing: “Een voetgangersbrug geplaatst langs een historisch spoorviaduct is een complexe opgave. Een geheel rechtlijnig ontwerp zou tot een wat saai beeld hebben geleid. Ney & Partners en MS-A wonnen in 2011 de prijsvraag met een ontwerp gekenmerkt door balkons onder de bogen. De lange periode tussen prijsvraag en realisatie doet vermoeden dat het proces om tot realisatie te komen niet eenvoudig is geweest. De relatief bescheiden integratie van het nieuwe dek met de historische brug is prachtig. Ook het idee om de balkons richting de bogen te situeren is naar idee van de jury een vondst. Zo ontstaat een nieuw geheel dat verrast zonder overdreven te zijn.”
Plaats: Place du Château 2, Albi (FR). Projectpartners: opdrachtgever: Communauté d’agglomération de l’Albigeois, Albi (FR), ontwerper/architect: Ney & Partners, Brussel-Bruxelles (BE), studiebureau (stabiliteit): Ney & Partners, Brussel-Bruxelles (BE), controlebureau: Apave, Montauban (FR), hoofdaannemer: GTM S-O TP GC, Toulouse (FR), staalbouwer: MAEG, Bordeaux (FR).
De genomineerden in deze categorie waren:
• Passerelle Fil de Fer, Verviers (BE) – Creativiteitsprijs;
• Solitudobrug, Amsterdam (NL);
• Fiets- en voetgangersbrug over de A7, Bourg-lès-Valence (FR);
• Passerelle des Arts, Luxembourg (LU).
Winnaar Creativiteitsprijs:
Passerelle Fil de Fer, Verviers (BE)
In de categorie Fiets- en Voetgangersbruggen deelde de jury eveneens een creativiteitsprijs uit aan de Passerelle Fil de Fer.
De voetgangersbrug Fil de Fer in Verviers (BE), die in juli 2021 door de overstromingen werd weggevaagd, brengt een gasdistributienetwerk over de Vesder. Dit project maakt gebruik van een infrastructuur die in eerste instantie een technische functie heeft (ondersteuning van netwerken) om een brug te ontwerpen voor functioneel gebruik door het publiek. De constructie, gemaakt van weervast staal en met een gewicht van slechts 3,8 ton, bestaat uit een open U-vormig gedeelte met driehoekige openingen waarin de gasleiding is ondergebracht. De volledig in de werkplaats geprefabriceerde loopbrug werd geïnstalleerd met de gasleiding, houten vloer en leuningen al gemonteerd.
De jury motiveert haar beslissing: “De voorlaatste brug op deze locatie is door de overstroming van 2021 weggevaagd. De oudere funderingen zijn hergebruikt en voorzien van een luchtige, efficiënte staalconstructie. De creatieve eenvoud van deze brug is de jury opgevallen. De functie van leidingbrug en voetbrug is elegant gecombineerd. De opengewerkte ligger laat de dubbele functie zien. Een mooi voorbeeld van ‘Less is more’!”
Met de BeNeLux Steel Bridge Contest willen Infosteel (BE/LU) en Bouwen met Staal (NL) elke twee jaar inspirerende brugprojecten waarderen en opdrachtgevers, architecten, studiebureaus, staalbouwers en andere projectpartners enthousiast maken voor (intelligente) toepassingen van staal en staal-beton in bruggen, zowel vast als beweegbaar en zowel nieuw gebouwd als gerenoveerd.
